از دير زمان گفته شده که زبان و انديشه دو روی يک سکه هستند. زبان به دو صورت مستقيم و غير مستقيم در شكل گيري و تكوين شخصيت انسان نقش ايفا می­كند. صورت مستقيم آن، مربوط به نقش ابزاری زبان در امر آموزش و از راه گفتگوهای روزمره است، اما نقش غير مستقيم آن که از اولی هم بسيار با اهميت­تر است، ناشی از تأثير تربيتی عميق و گسترده­ای است كه آثار و شاهكارهاي ادبي که پديده­های زبانی به حساب می­آيند، در روح و روان مخاطب بر جای می­نهند. قرآن کريم که بزرگ­ترين معجزه جاودان پيامبر (ص) به شمار می­رود و دريچه­ای به رحمت بيکران الهی تلقی می­گردد، از اين نوع پديده­ها است. حقيقتی است که به سطح فکر و انديشه بشری تنزل يافته، در قالب مفاهيم، واژگان و عبارات قابل فهم برای انسان درآمده است. بی جهت نيست که خداوند متعال به قلم و آنچه می­نگارد سوگند ياد نموده است. زيرا محصول قلم، خلق آثار هنری است که مانند دستی نوازشگر، تارهای وجود انسان را هرگونه که اراده کند، به نوازش در می­آورد. و بر اساس حديث مشهور "إنّ من البيان لسحراً"  (بعضی بيان­ها سحر هستند) به خوبی  می توان ميزان و اهميت ­نقش تربيتی زبان را سنجيد. اين مقاله نقش تربيتی زبان در تکوين شخصيت انسان، با تأملی در قرآن کريم را وارسی نموده است.