ميان رويكردهاى متنوع نقد ادبى، جامعهشناسى ادبيات جايگاه ويژهاى دارد؛ اين رويكرد با تكيه بر معيارهاى اجتماعى به بررسى محتواى آثار ادبى مىپردازد
1971 م(، منتقد و نظريهپرداز برجستۀ معاصر، با ارائۀ نظريات - و به دنبال كشف و تبيين روابط پيچيده بين اثر ادبى و بسترهاى اجتماعى شكلدهندۀ آن است. جورج لوكاچ ) 1885
بديع، تحولى عميق در رويكرد جامعهشناختى نقد ادبى ايجاد كرد. در نظريۀ او پيرامون رمان مفاهيمى نظير رئاليسم، شخصيت نوعى، رابطۀ على و معلولى و محتواى اجتماعى
بهمثابۀ اركان اساسى تحليل ادبى مطرح مىشود. از ديدگاه لوكاچ، رئاليسم ناب بايد تصويرى يكدست و هماهنگ از انسان و جامعه ترسيم كند و در تلاش براى بازنمايى وحدت و
يكپارچگى اين دو عنصر اساسى باشد. رئاليسم مدنظر لوكاچ داراى سه ويژگى اساسى است؛ نخست انتقادى بودن آن است؛ لوكاچ بر اين باور است كه دورانهاى مهم تاريخى
دورههايى گذرا و سرشار از تغيير و تحول است كه با چالشها و تحولات فراوانى مواجه است. ازاينرو، نويسندگان واقعگرا بايد با نگاهى انتقادى به جامعه بنگرند و نابرابرىها،
بىعدالتىها و ساير معضلات اجتماعى را به تصوير بكشند. ويژگى دوم رئاليسم لوكاچ چيرگى واقعيت است. اين بدان معناست كه نويسنده بايد تشنۀ حقيقت باشد و واقعيت را صادقانه
و بىپرده بيان كند. ل وكاچ تأكيد مىكند كه نويسندهٔ واقعگرا بايد تصويرى عينى از واقعيت ارائه دهد، حتى اگر اين تصوير با باورها و اعتقادات شخصى او در تضاد باشد. سومين اصل
رئاليسم لوكاچى مردمىبودن است. اين اصل حكم مىكند كه نويسنده مسائل اساسى و ژرف جامعه را در بالاترين سطح ممكن بازگو كند و به عمق دردها، احساسات، افكار و
اثر نويسندۀ لبنانى، هدى بركات، كه برندهٔ جايزۀ بوكر عربى است، نمونهاى درخشان از آثارى است كه، با رويكردى انتقادى و واقعگرايانه، ،» بريد الليل « رفتارهاى انسانى راه يابد. رمان
تصويرى تلخ و گزنده از اوضاع نابسامان و آشفتۀ جامعۀ امروز به مخاطب عرضه مىكند. هدف اصلى اين پژوهش تحليل اين رمان براساس اصول رئاليسم لوكاچى و برجستهساختن
نقش حياتى و اثرگذار ادبيات در راستاى فهم، تحليل و بهبود كاستىها و نابسامانىهاى جامعه است.
روششناسى: جامعهشناسى ادبيات، بهمثابۀ رويكردى ميانرشتهاى، پيوندى عميق بين دو حوزۀ مطالعاتى مجزا، يعنى جامعه و اثر ادبى، برقرار مىسازد. اين رهيافت با بررسى
دقيق و تحليل انتقادى روابط و تأثيرات متقابل در اين دو حوزه در پى كشف چگونگى بازتاب نابسامانىهاى ساختارى جامعه در ابعاد اقتصادى و اجتماعى بر ذهنيت و وجدان هنرى
اثر هدى بركات مىپردازد. هدف غايى اين » بريد الليل « نويسنده است. پژوهش حاضر با اتخاذ شيوهاى توصيفى- تحليلى و با تكيه بر چهارچوب نظرى جورج لوكاچ به واكاوى رمان
پژوهش پاسخگويى به اين پرسش كليدى است كه چگونه نابسامانىهاى ساختارى جامعه، از طريق تمهي